Głowica drukująca – żywotność, czyszczenie i kiedy wymienić

Głowica drukująca Zebra to element eksploatacyjny: zużywa się z każdym wydrukiem, a tempo zużycia zależy głównie od tego, jak ją czyścisz, jakiej taśmy i etykiet używasz oraz jak ustawiona jest ciemność druku. Poniżej znajdziesz zalecenia z dokumentacji Zebra. Jak często i czym czyścić głowicę, co ją niszczy, po czym poznać zużycie, kiedy wymianę zrobisz sam i jakie warunki gwarancji Zebra podaje dla głowic.

Jak zbudowana jest głowica drukująca

Poradnik Zebra „Printhead Maintenance Guide” opisuje głowicę przez jej elementy: linię elementów grzejnych na białym podłożu, ścieżki doprowadzające (leads), ochronną warstwę wierzchnią oraz linię druku z powłoką ceramiczną. Według słowniczka Zebra w druku termicznym bezpośrednim nagrzane elementy głowicy przebarwiają termoczułą powłokę etykiety, a w termotransferowym powodują przeniesienie tuszu lub żywicy z taśmy na etykietę. Różnice między metodami opisuje artykuł drukarka termiczna czy termotransferowa.

Według słowniczka Zebra głowicę zużywają ciepło i ścieranie. Producent traktuje ją jako część eksploatacyjną, która zużywa się z czasem, a jej żywotność można wydłużyć właściwą obsługą. W specyfikacji ZT411 producent opisuje głowicę jako cienkowarstwową (thin film) z układem E3 Element Energy Equalizer, który ma poprawiać jakość druku.

Czyszczenie głowicy drukującej Zebra – jak często i czym

Częstotliwość czyszczenia zależy od modelu. Poniżej zalecenia z instrukcji użytkownika Zebra dla popularnych serii:

Wszystkie te instrukcje mówią też, by czyścić częściej, gdy spada jakość druku. Instrukcja ZT411/ZT421 podaje, że puste miejsca (voids) w kodach kreskowych i grafice mogą oznaczać zabrudzoną głowicę.

Środki czyszczące

• Zestaw do konserwacji / pisaki Zebra – instrukcja ZT411/ZT421 wymienia zestaw o numerze 47362 i opakowanie zbiorcze 105950-035. Pod tym numerem w ofercie są Cleaning Pens for głowica drukująca (karta: 12 piór czyszczących do głowic drukarek Zebra).
• Alkohol izopropylowy – w drukarkach przemysłowych i biurkowych Zebra wymaga czystości 99,7% i niestrzępiącego się wacika lub ściereczki. Po czyszczeniu odczekaj, aż rozpuszczalnik odparuje.
• Folia Save-A-Printhead – w drukarkach 600 dpi instrukcja ZT411/ZT421 zaleca właśnie ją, bo usuwa zanieczyszczenia bez uszkadzania głowicy. Zebra poleca ją też wtedy, gdy zwykłe czyszczenie nie poprawia jakości druku.
• Wałek linerless (ciemnobrązowy) – bez rozpuszczalników, także bez alkoholu. Zanieczyszczenia zbiera się przyklejając do wałka klejącą stronę etykiety linerless.

W kategorii środki czyszczące są pisaki, patyczki, chusteczki i karty czyszczące innych producentów drukarek, np. Honeywell karta czyszcząca do drukarek etykiet Honeywell. Do drukarki danej marki używaj środka zalecanego przez jej producenta.

Czyszczenie krok po kroku (ZT411/ZT421)

1. Otwórz drzwiczki komory materiału. Zebra nie wymaga wyłączenia drukarki, ale zaleca to dla bezpieczeństwa (wyłączenie kasuje ustawienia tymczasowe, np. formaty etykiet).
2. Odczekaj, aż głowica ostygnie – może być gorąca.
3. Rozładuj elektryczność statyczną, np. dotykając metalowej ramy drukarki, albo użyj opaski i maty antystatycznej.
4. Otwórz zespół głowicy, wyjmij taśmę i etykiety.
5. Przetrzyj brązowy pasek głowicy od końca do końca wacikiem z zestawu konserwacyjnego lub nasączonym alkoholem 99,7%. Poczekaj, aż alkohol odparuje.
6. Oczyść standardowy (biały) wałek dociskowy, obracając go ręcznie, i znów poczekaj na odparowanie.
7. Załaduj materiały, zamknij głowicę i drzwiczki, wznów druk. Drukarka może się skalibrować lub wysunąć etykietę.

Jeśli po czyszczeniu drukarka pomija etykiety albo źle wykrywa przerwy, problem zwykle leży w kalibracji, a nie w głowicy – zobacz co zrobić, gdy drukarka Zebra nie drukuje lub pomija etykiety.

Co skraca żywotność głowicy

Poradnik Zebra o konserwacji głowic i słowniczki w instrukcjach drukarek wymieniają te przyczyny przedwczesnego zużycia:

• Ścieranie – materiały ze ściernymi cząstkami albo zabrudzone (także kurzem z otoczenia) przedwcześnie ścierają warstwę ochronną i mogą odsłonić element grzejny. Twarde drobiny brudu z taśmy, etykiet lub otoczenia rysują i wyszczerbiają elementy.
• Taśma węższa od etykiety – Zebra zaleca taśmę co najmniej tak szeroką jak materiał. Taśmy Zebra mają na odwrocie powłokę chroniącą głowicę, a odsłonięty fragment głowicy styka się bezpośrednio z szorstką etykietą i zużywa się szybciej. O doborze taśmy piszemy w artykule taśma termotransferowa – tabela doboru.
• Zbyt wysoka ciemność (temperatura) – Zebra radzi używać najniższego ustawienia ciemności i najmniejszego docisku głowicy, które dają jeszcze akceptowalny wydruk. Zwiększanie ciemności, by zrekompensować zbyt słaby docisk lub złe ustawienie, skraca życie głowicy.
• Osady z taśmy – słabej jakości powłoka tylna taśmy lub trudno schodząca żywica osadzają się na głowicy i blokują odprowadzanie ciepła.
• Elektryczność statyczna – według poradnika Zebra głowicę od strony złącza może uszkodzić już ok. 250–300 V wyładowania elektrostatycznego.
• Zanieczyszczenia i korozja – niezalecane środki czyszczące, pot, słabe materiały, wilgoć i kondensacja. W wilgotnym otoczeniu przy druku termicznym bezpośrednim, gdy głowica długo stoi zamknięta na etykiecie, materiał może przywrzeć i uszkodzić ceramiczną linię druku.
• Mechaniczne uszkodzenia – kontakt ostrego lub twardego przedmiotu z ochronną warstwą głowicy.

Liczby kilometrów, po których głowica „powinna” się zużyć, nie znajdziesz w poradniku Zebra. Poradnik wspomina o „rated life” głowicy, ale nie podaje jej wartości – wskazuje natomiast opisane wyżej czynniki, które skracają żywotność.

Objawy zużycia – brud czy uszkodzenie?

Poradnik Zebra wymienia jako objawy uszkodzenia głowicy:

• puste miejsca, białe linie lub brakujące piksele tam, gdzie powinien być obraz,
• niewydrukowane fragmenty, szczególnie w kodach kreskowych i grafice,
• widoczne rysy, wyszczerbienia, odsłonięte podłoże lub ciemne punktowe ślady po wyładowaniu statycznym.

Wymiana głowicy i wałka dociskowego

To, czy wymienisz głowicę samodzielnie, zależy od konstrukcji drukarki. Dokumentacja Zebra opisuje to tak:

• ZT411 i ZT421 – specyfikacja: wymiana głowicy i wałka bez narzędzi. Instrukcja instalacji zestawu głowicy ZT411 każe wyłączyć drukarkę i odłączyć ją od zasilania, odczekać, aż głowica ostygnie, i założyć opaskę antystatyczną.
• ZT231 – specyfikacja: wyjmowanie wałka i głowicy bez narzędzi.
• ZT610/ZT620 – głowica „quick-change” w gnieździe bez przewodów.
• ZD421, ZD621, ZD411 – instrukcje użytkownika mają opisaną procedurę: wyłączenie drukarki, zwolnienie zatrzasku, odłączenie dwóch złączy (prawe złącze ma klucz i wchodzi tylko w jedną stronę), montaż nowej głowicy i sprawdzenie, czy porusza się swobodnie i blokuje.

Po wymianie instrukcje biurkowych drukarek Zebra zalecają przetrzeć nową głowicę nowym pisakiem czyszczącym (od środka na zewnątrz), by usunąć odciski palców, załadować etykiety na pełną szerokość głowicy i wydrukować raport konfiguracji. Zebra opisuje głowicę jako bardzo wrażliwą na wyładowania elektrostatyczne, więc zawsze pracuj z uziemieniem.

Wałek dociskowy też się zużywa. Producent ma dla ZT4x1 osobny zestaw wymiany wałka – instrukcja każe wyłączyć drukarkę i odłączyć zasilanie przed demontażem, a po montażu oczyścić nowy wałek. Jeśli porównujesz koszty eksploatacji drukarek biurkowych i przemysłowych, zobacz artykuł drukarka biurkowa czy przemysłowa.

Głowice i wałki Zebra w ofercie

W kategorii głowice drukujące znajdziesz głowice Zebra m.in. do ZT410/ZT411, ZT420, ZT620, ZT200/ZT220, ZD411D, ZD411T (zestawy upgrade), ZE500, ZE511, ZE521, 170Xi4, 220Xi4 i TLP2824, a także głowice Honeywell, TSC i Citizen. Przykłady:

• Głowica drukująca do Zebra ZT411, 203 dpi – karta: seria ZT411, kod P1105147-300.
• Zestaw, głowica drukująca 203dpi dla RFID, ZT411, STRIPLINE – osobny zestaw do ZT411 w wersji RFID (jest też wariant 300 dpi).
• Głowica drukująca do Zebra ZT620, 203 dpi – do 6-calowej drukarki przemysłowej.
• Głowica drukująca 203 dpi do Zebra ZD411D – do drukarki biurkowej z drukiem termicznym bezpośrednim.

Wałki dociskowe są w osobnej kategorii wałki dociskowe oraz w kategorii głowic, np. Wałek dociskowy do drukarki Zebra ZT620. Część dobieraj po dokładnym modelu i rozdzielczości drukarki – głowice 203, 300 i 600 dpi do tego samego modelu mają w ofercie osobne numery części.

Gwarancja Zebra na głowice

Zebra opisuje warunki w dokumencie „Product Warranty Exceptions List” (kwiecień 2024). Dla głowic w regionie EMEA (bez głowic ZXP Series 8 i 9 oraz Direct to Card) zakupionych po 11 kwietnia 2021 r. gwarancja wynosi 1 rok lub 1 milion cali wydruku – w zależności od tego, co nastąpi wcześniej. Głowice kupione przed 12 kwietnia 2021 r. miały gwarancję 6-miesięczną. Wałki dociskowe w drukarkach przemysłowych należą w EMEA do części zużywalnych z gwarancją ograniczoną do 12 miesięcy.

W tym samym dokumencie, w uwagach dotyczących drukarek pracujących z materiałami linerless oraz drukarki ZC10L, Zebra wyłącza z gwarancji m.in. uszkodzenia wynikające z:

• używania materiałów eksploatacyjnych niedostarczonych przez Zebra,
• niestosowania się do instrukcji producenta i braku konserwacji zapobiegawczej,
• serwisu nie wykonanego lub nie autoryzowanego przez Zebra, w tym demontażu drukarki w celu usunięcia osadów kleju.

Poradnik Zebra o konserwacji głowic dodaje, że uszkodzenia od nieostrożnego obchodzenia się lub uderzenia (np. pęknięte podłoże) są zwykle odrzucane w reklamacji. Regularne czyszczenie zgodne z instrukcją chroni więc głowicę i ogranicza ryzyko odrzucenia reklamacji. Zgłoszenie gwarancyjne złożysz przez formularz RMA, a przebieg procesu opisuje artykuł naprawa gwarancyjna Zebra (RMA) krok po kroku.

Nie wiesz, która głowica lub wałek pasuje do Twojej drukarki? Napisz do nas i podaj model oraz rozdzielczość drukarki – dobierzemy część i przygotujemy ofertę, także dla większej floty urządzeń.

Źródła

• Zebra – Printhead Maintenance Guide
• Zebra Docs – ZT411/ZT421: Cleaning Schedule and Procedures
• Zebra Docs – ZT411/ZT421: Cleaning the Printhead and Platen Roller
• Zebra Docs – ZD421/ZD621: Recommended Cleaning Schedule
• Zebra Docs – ZD411T: Recommended Cleaning Schedule
• Zebra Docs – ZQ610/ZQ620/ZQ630 Plus: Recommended Cleaning Schedule
• Zebra Docs – słowniczek: printhead wear
• Zebra Docs – ZT400: Ribbon Specifications
• Zebra Docs – słowniczek: ribbon
• Zebra Docs – Replacing the ZD411T Printhead
• Zebra Docs – Replacing the ZD411D/ZD611D/ZD421D/ZD621D Printhead
• Zebra Docs – Replacing the Printhead, ZD421/ZD621 Thermal Transfer
• Zebra – ZT411 Printhead Assembly Maintenance Kit, Installation Instructions
• Zebra – Platen Roller Assembly Maintenance Kit (ZT4x0/ZT4x1)
• Zebra – ZT411 Printer Specifications
• Zebra – ZT421 Printer Specifications
• Zebra – ZT231, specyfikacja (PL)
• Zebra – ZT600 Series Spec Sheet
• Zebra – Product Warranty Exceptions List (04.2024)
• Alph.pl – Głowice drukujące
• Alph.pl – Wałki dociskowe
• Alph.pl – Środki czyszczące