Etykiety termiczne czy termotransferowe – trwałość, koszt i kiedy co wybrać

Etykiety termiczne mają warstwę, która czernieje pod wpływem ciepła, więc drukują bez taśmy – ale ta sama cecha sprawia, że szkodzą im ciepło, światło, ścieranie i chemia. Etykiety termotransferowe nie mają warstwy termoczułej: obraz tworzy taśma, a trwałość zależy od pary materiał + taśma. W tym poradniku patrzymy na wybór od strony materiału: co deklarują producenci, jak rozpoznać rolkę i co składa się na koszt.

Czym jest papier termiczny

Zebra opisuje nośnik termiczny jako chemicznie preparowany materiał wrażliwy na ciepło, który czernieje pod głowicą. Nie ma tu tuszu, tonera ani taśmy – obraz powstaje w samym papierze. Mechanizm druku od strony drukarki opisujemy w artykule drukarka termiczna czy termotransferowa; tutaj ważne jest to, co z niego wynika dla etykiety.

W ofercie etykiet termicznych jedyną wartością filtra „Materiał” jest „Papier termiczny”. Różnią się przede wszystkim powłoką ochronną (top-coat):

• Papier z powłoką. Zebra Z-Select 2000D to według producenta matowy biały papier termiczny z powłoką ochronną, która daje gładki druk i zwiększoną odporność na wilgoć, oleje i inne czynniki środowiskowe. W karcie Z-Essentials 1000D Zebra pisze, że powłoka zapewnia dodatkową trwałość wydrukowanego obrazu. Przykład z oferty: Etykiety termiczne Zebra Z-Select 2000D, 100×50 mm, 1300 szt., rdzeń 25.4 mm (karta: „Powłoka: Tak”).
• Papier bez powłoki. Zebra Z-Perform 1000D to matowy biały papier termiczny bez powłoki. Przykład: Etykiety termiczne Zebra Z-Perform 1000D, 101.6×101.6 mm, 700 szt., rdzeń 25.4 mm (karta: „Powłoka: Nie”).

Pole „Powłoka” znajdziesz na kartach etykiet na alph.pl. Opis kategorii etykiety kurierskie podsumowuje jej rolę: powłoka chroni nadruk przed otarciem i wilgocią, co przy przeładunkach ma realne znaczenie.

Etykiety termiczne – co im szkodzi

Skoro warstwa termoczuła reaguje na ciepło, reaguje też na inne czynniki – również po wydrukowaniu. W białej księdze Zebra o doborze etykiet czytamy, że etykiety termiczne bezpośrednie mają minimalną odporność na ciepło, światło, ścieranie i chemikalia, a ekspozycja na te czynniki powoduje ciemnienie materiału, przez co tekst i kody kreskowe stają się nieczytelne. Producent dodaje, że druk termiczny ma krótszą żywotność niż termotransferowy i może z czasem blaknąć.

Karty konkretnych materiałów precyzują te ograniczenia:

• Ciepło i światło. Dla Z-Perform 1000D Zebra zaznacza, że materiał nie jest zalecany przy długotrwałej ekspozycji na słońce i wysoką temperaturę. Opis kategorii etykiet kurierskich na alph.pl podaje praktyczny przykład: paczka leżąca latem na słońcu może stać się nieczytelna.
• Chemia. Dla Z-Select 2000D (z powłoką) Zebra zaleca przetestowanie kontaktu z wodą we własnym zastosowaniu, a alkohol, amoniak, wybielacz, IPA, oleje i smary oznacza jako „nie zalecane”. Dla niepowlekanego Z-Perform 1000D producent nie podaje odporności chemicznej.
• Powierzchnie PVC. Z-Perform 1000D według Zebra nie jest zalecany do aplikacji na PVC.
• Ścieranie. Biała księga Zebra wymienia ścieranie wśród czynników, na które etykieta termiczna ma minimalną odporność. Dlatego przy wielokrotnych przeładunkach liczy się powłoka.

Drugą rzeczą, na którą warto zwrócić uwagę, jest przechowywanie nienadrukowanych rolek. Dla Z-Select 2000D i Z-Perform 1000D Zebra podaje okres 6 miesięcy przy przechowywaniu w 20–25°C i wilgotności 40–50%. Dla papierowej etykiety termotransferowej Z-Perform 1000T – rok w podobnych warunkach.

Etykieta termotransferowa i taśma

Etykieta termotransferowa (w ofercie: kategoria etykiety termotransferowe) nie ma warstwy termoczułej. Obraz przenosi na nią taśma – według Zebra cienka folia pokryta z jednej strony woskiem, żywicą lub mieszanką wosku i żywicy. Kupujesz więc zawsze dwa materiały, które muszą do siebie pasować. Na kartach etykiet termotransferowych na alph.pl jest pole „Zalecana taśma” z numerem katalogowym, np.:

• papier: Labels, Zebra, normal paper, Z-Perform 1000T, S: 101.6 mm, W: 76.2 mm, S: 127 mm, R: 25.4 mm (800294-305) – zalecana taśma 02300GS11007, czyli Taśma woskowa Zebra 2300, 110 mm × 74 m. Zebra przeznacza taśmę 2300 do etykiet papierowych powlekanych i niepowlekanych, m.in. etykiet sklepowych, wysyłkowych i ogólnego przeznaczenia.
• folia poliestrowa: Etykiety termotransferowe Zebra Z-Ultimate 3000T, 76.2×50.8 mm, 1370 szt., rdzeń 25.4 mm – zalecana taśma 05095GS08407, czyli Taśma żywiczna Zebra 5095, 84 mm × 74 m. Zebra opisuje 5095 jako taśmę żywiczną do matowych i błyszczących syntetyków, m.in. do etykiet narażonych na ciepło, parę, rozpuszczalniki i ścieranie oraz do zastosowań zewnętrznych.

W obu parach taśma jest szersza niż etykieta (110 mm przy 101,6 mm i 84 mm przy 76,2 mm). To wymóg producenta: taśma musi być co najmniej tak szeroka jak nośnik, bo inaczej części głowicy pozostają niechronione i zużywają się przedwcześnie. Rodzaje taśm i tabelę doboru znajdziesz w artykule o taśmach termotransferowych, a pełną ofertę w kategorii taśmy termotransferowe.

Biała księga Zebra podkreśla, że przy bardzo wymagających warunkach materiał etykiety i taśmę trzeba starannie dopasować. Gdy etykieta ma kontakt z umiarkowanymi lub silnymi chemikaliami, producent wymaga rozwiązania termotransferowego, a przy chemii agresywnej zaleca dodatkowo taśmę żywiczną.

Deklaracje producenta – porównanie materiałów

Tabela zestawia dane z kart materiałów Zebra. Okres użytkowania to wartość, której producent – jak sam zaznacza – oczekuje, ale nie gwarantuje.

Wniosek z tabeli: papier termotransferowy bez powłoki nie jest „z definicji” odporniejszy chemicznie od termicznego – Zebra nie podaje dla niego deklaracji odporności. Przewagę dają dopiero dłuższy okres użytkowania i możliwość wyboru syntetyku z taśmą żywiczną. Szczegóły materiałów, klejów i gilz opisujemy w artykule o etykietach do drukarki etykiet.

Jak rozpoznać typ etykiety

Gdy w magazynie leży rolka bez opisu, zrób test zarysowania z dokumentacji Zebra:

1. Przeciągnij szybko i mocno paznokciem lub zatyczką długopisu po stronie zadruku.
2. Jeśli pojawił się czarny ślad – to materiał termiczny. Tarcie wytwarza ciepło, a warstwa termoczuła ciemnieje. Taśma nie jest potrzebna.
3. Jeśli śladu nie ma – materiał jest termotransferowy i wymaga taśmy.

Test pomaga też przy reklamacjach jakości wydruku: etykieta termotransferowa włożona do drukarki termicznej bez taśmy nie da obrazu.

Kiedy co wybrać

• Etykieta wysyłkowa, przesyłka krajowa → etykieta termiczna. Opis kategorii etykiet kurierskich na alph.pl wskazuje, że przy kilkudniowym czasie doręczenia wystarczają etykiety termiczne, a termotransferowe mają sens przy przesyłkach długodystansowych, transporcie w wysokiej temperaturze i długim narażeniu na otarcia. Przy przeładunkach wybierz papier z powłoką.
• Etykiety z drukarki mobilnej → etykieta termiczna. Drukarki mobilne opisane w artykule o drukarkach mobilnych drukują według producentów termicznie bezpośrednio.
• Etykieta cenowa na towar → etykieta termiczna z klejem zdejmowanym, np. Etykiety termiczne Zebra Z-Select 2000D Removable, 101.6×76.2 mm, 930 szt., rdzeń 25.4 mm (karta: „Klej: Zdejmowany”). Opis kategorii etykiety cenowe i półkowe wymaga, by etykieta cenowa dawała się usunąć bez śladu.
• Towar leżący dłużej, oznaczenia sezonowe → etykieta termotransferowa. Ten sam opis kategorii wskazuje, że nadruk termiczny blaknie pod wpływem światła i ciepła, a do towaru leżącego dłużej lepiej sprawdza się termotransfer.
• Etykieta czytelna przez pół roku, bez chemii, wilgoci i ścierania → papierowa etykieta termiczna. To przykład z białej księgi Zebra.
• Etykieta na zewnątrz przez ponad trzy lata, z umiarkowaną chemią → specjalistyczna syntetyczna etykieta termotransferowa (przykład Zebra). Przykładem syntetyku TT jest Z-Ultimate 3000T White – Zebra oznacza go jako materiał także do użytku zewnętrznego i zaleca do niego taśmy 4800, 5095 i 5100.
• Kontakt z olejami, alkoholem, środkami czyszczącymi → etykieta termotransferowa; przy chemii agresywnej taśma żywiczna. Etykiety do trudnych warunków są też zebrane w kategorii „Etykiety odporne na temperaturę i chemię”.

Z czego składa się koszt

Nie podajemy kwot – zależą od formatu, materiału i wolumenu, a ceny w sklepie zmieniają się na bieżąco. Porównując oba typy etykiet, policz jednak te składniki:

1. Etykieta. Opis kategorii etykiet cenowych na alph.pl wskazuje, że etykiety termiczne są tańsze. Porównuj koszt na etykietę, a nie na rolkę – liczba sztuk zależy od formatu i średnicy rolki (np. 1300 szt. w Z-Select 2000D 100×50 mm, 930 szt. w Z-Perform 1000T 101,6×76,2 mm według kart).
2. Taśma (tylko termotransfer). Jej koszt zależy od rodzaju (wosk, wosk-żywica, żywica), szerokości i długości rolki. Szerokość nie może być mniejsza od etykiety, a długość zależy od drukarki – dla biurkowych Zebra ZD421/ZD621 producent podaje rolki 74 m i 300 m.
3. Zapas i rotacja. Przy zalecanym przez Zebra 6-miesięcznym okresie przechowywania nienadrukowanych etykiet termicznych nie warto kupować zapasu na wiele miesięcy naprzód. Dla papieru termotransferowego Z-Perform 1000T producent podaje rok.
4. Ponowny wydruk i reklamacje. Etykieta, która ściemniała w słońcu lub straciła czytelność kodu, oznacza ponowne etykietowanie albo problem u odbiorcy. To koszt, który przemawia za termotransferem tam, gdzie warunki są trudne.
5. Głowica. Zużywa się w obu metodach. W termotransferze zbyt wąska taśma przyspiesza zużycie głowicy, o czym pisaliśmy wyżej.

Nie masz pewności, który materiał wytrzyma Twoje warunki? Napisz do nas – pomożemy dobrać etykiety i taśmy, a materiał możesz najpierw sprawdzić na próbkach. Przy większych zamówieniach przygotujemy ofertę z ceną projektową.

Źródła

• Zebra – White paper „Selecting the Right Label to Identify Your Finished Product” (©2023)
• Zebra – Z-Select 2000D Spec Sheet
• Zebra – Z-Perform 1000D Spec Sheet
• Zebra – Z-Essentials 1000D Spec Sheet
• Zebra – Z-Perform 1000T Spec Sheet
• Zebra – Z-Ultimate 3000T White Spec Sheet
• Zebra – 2300 European Wax Ribbon Spec Sheet
• Zebra – 5095 Resin Ribbon Spec Sheet
• Zebra – ZT510 User Guide: Ribbon Overview
• Zebra – ZD421/ZD621 User Guide: General Media and Print Specifications
• Zebra – ZD411d User Guide: Determining Thermal Media Types
• Alph.pl – kategoria Etykiety kurierskie (opis kategorii)
• Alph.pl – kategoria Etykiety cenowe i półkowe (opis kategorii)