Kod QR czy DataMatrix – co wybrać na produkt, część i dokument
QR czy DataMatrix? Krótko: kod QR wybierz, gdy kod ma otworzyć telefon klienta (na produkcie – QR z GS1 Digital Link, na dokumencie – np.
Spis treści
QR czy DataMatrix? Krótko: kod QR wybierz, gdy kod ma otworzyć telefon klienta (na produkcie – QR z GS1 Digital Link, na dokumencie – np. QR z linkiem weryfikacyjnym), a DataMatrix – gdy liczy się najmniejszy rozmiar, dane GS1 w składni element string, wymóg prawny (leki) albo znakowanie bezpośrednie części. Poniżej porównanie według norm ISO/IEC 18004 i 16022 oraz dokumentów GS1, tabela, test rozmiaru na tych samych danych i scenariusze dla produktu, części i dokumentu.
QR czy DataMatrix – różnice w tabeli
Oba kody to symbole 2D opisane normami ISO/IEC: QR Code – ISO/IEC 18004:2024 (wydanie 4, sierpień 2024), Data Matrix – ISO/IEC 16022:2024 (wydanie 3, maj 2024). Prostokątne rozszerzenie Data Matrix (DMRE) ma osobną normę ISO/IEC 21471:2025. Podstawy obu symboli i ich wariantów GS1 omówiliśmy w artykule rodzaje kodów kreskowych w firmie; tu zestawiamy cechy ważne przy wyborze.
| Cecha | QR Code | Data Matrix (ECC 200) | Źródło |
|---|---|---|---|
| Rozmiary | 40 wersji: od 21 × 21 do 177 × 177 modułów, każda kolejna większa o 4 moduły na bok | 24 rozmiary kwadratowe (od 10 × 10 do 144 × 144 modułów) i 6 prostokątnych (8–16 wierszy, 18–48 kolumn) | qrcode.com; GS1 DataMatrix Guideline 1.2.2.1 |
| Kształt | tylko kwadrat | kwadrat lub prostokąt; DMRE dodaje kolejne rozmiary prostokątne (np. 8 × 48, 8 × 144, 26 × 64) | GS1 DataMatrix Guideline; ISO/IEC 21471; dokumentacja BWIPP |
| Maks. pojemność | 7089 cyfr / 4296 znaków alfanumerycznych | 3116 cyfr / 2335 znaków alfanum.; GS1 DataMatrix z FNC1: 3114 / 2334; forma prostokątna: 96 cyfr / 71 znaków | gs1.org – 2D barcodes; GS1 DataMatrix Guideline 1.2.2.3 |
| Korekcja błędów | wybierana ręcznie: L (7%), M (15%), Q (25%), H (30%) | wbudowana, zależna od rozmiaru kodu – zwykle ok. 30%; ECC 200 to jedyna konfiguracja Data Matrix z korekcją Reeda-Solomona | wytyczne GS1 2D in Retail 4.6.3; GS1 DataMatrix Guideline 1.2.4 |
| Strefa ciszy | 4X z każdej strony | 1X z każdej strony | wytyczne GS1 2D in Retail 4.6.4 |
| Wariant GS1 | QR z GS1 Digital Link URI (]Q1); GS1 QR Code z FNC1 | GS1 DataMatrix (FNC1 na pierwszej pozycji, ]d2); Data Matrix z GS1 Digital Link URI | gs1.org – 2D barcodes; GS1 DataMatrix Guideline |
| Odczyt telefonem | domyślna aplikacja aparatu (wariant z GS1 Digital Link) | wymaga specjalnej aplikacji | wytyczne GS1 2D in Retail, tabela 4-1 |
| Rozmiar na opakowaniu (warianty dopuszczone przy kasie) | większy | GS1 DataMatrix – najmniejszy; Data Matrix z GS1 Digital Link – mały | jw., tabela 4-1 |
Różnica w korekcji błędów ma praktyczne znaczenie. W QR wybierasz poziom: wyższy poziom zwiększa odporność, ale i rozmiar kodu. Serwis qrcode.com podaje, że najczęściej wybiera się M, a Q lub H tam, gdzie kod się brudzi. W Data Matrix korekcja jest częścią wybranego rozmiaru symbolu – nie ustawiasz jej osobno.
Te same dane w obu kodach – test rozmiaru
Żeby sprawdzić tezę GS1 o rozmiarze, zakodowaliśmy te same dane (GTIN, data ważności, partia, numer seryjny) w otwartych bibliotekach Python: segno 1.6.6 (QR) i ppf.datamatrix 0.2 (Data Matrix). Rozmiar w milimetrach policzyliśmy dla wymiaru X = 0,495 mm – wartości docelowej GS1 dla kodów 2D przy kasie (zakres 0,396–0,990 mm).
| Zawartość | Kod | Moduły | Bok symbolu |
|---|---|---|---|
| element string (01)(17)(10)(21), 41 znaków | Data Matrix kwadratowy | 22 × 22 | 10,9 mm |
| jw. | Data Matrix prostokątny | 16 × 36 | 7,9 × 17,8 mm |
| GS1 Digital Link URI z tymi danymi, 74 znaki | Data Matrix kwadratowy | 32 × 32 | 15,8 mm |
| jw. | QR, korekcja M | 37 × 37 | 18,3 mm |
| sam GTIN w GS1 Digital Link URI, 40 znaków | QR, korekcja M | 29 × 29 | 14,4 mm |
Do tego dochodzi strefa ciszy: dla QR 4 moduły z każdej strony (+3,96 mm na boku), dla Data Matrix – 1 moduł (+0,99 mm). Zastrzeżenia: biblioteka Data Matrix nie dodała znaku FNC1, który według GS1 zajmuje miejsce (obniża pojemność z 3116 do 3114 cyfr), a wynik zależy od enkodera – wytyczne GS1 radzą przetestować kilka. Wniosek jest jednak zgodny z GS1: przy tych samych danych GS1 DataMatrix daje najmniejszy kod, a URI wydłuża treść.
Warianty GS1: co i gdzie dopuszcza GS1
GS1 ma standardy dla pięciu kodów 2D. GS1 General Specifications (Release 26.0, styczeń 2026) opisują osobno GS1 DataMatrix (rozdz. 5.6), GS1 QR Code (5.7), GS1 DotCode (5.8) oraz Data Matrix i QR Code (5.9, 5.10), a w historii zmian – doprecyzowanie nośników Data Matrix i QR z GS1 Digital Link URI. Najważniejsze rozróżnienie:
- GS1 DataMatrix – dane w składni GS1 element string (identyfikatory zastosowania AI, FNC1). Według GS1 szeroko stosowany w ochronie zdrowia.
- GS1 QR Code – QR ze składnią element string. GS1 UK odradza go w zastosowaniach dla konsumentów i wielofunkcyjnych: składnia element string służy do przechwytywania danych, nie do łączenia z internetem.
- QR i Data Matrix z GS1 Digital Link URI – dane GS1 zapisane jako adres internetowy (budowę opisuje artykuł GS1 Digital Link – jak zbudować kod QR zgodny z GS1).
Przy kasie tabela 4-1 wytycznych GS1 dla handlu zestawia trzy kody zgodne z POS: GS1 DataMatrix, QR Code z GS1 Digital Link URI i Data Matrix z GS1 Digital Link URI. GS1 QR Code z element stringiem nie jest wśród nich. Kontekst wdrożenia przy kasach: Sunrise 2027 i kody 2D GS1.
Produkt: kasa, konsument, ochrona zdrowia
| Sytuacja | Wybór | Uzasadnienie (źródło) |
|---|---|---|
| Produkt konsumencki, kod ma prowadzić klienta do treści (skład, instrukcja) | QR z GS1 Digital Link URI | odczyt domyślną aplikacją aparatu (GS1, tabela 4-1); GS1 wymienia składniki, alergeny, informacje o zrównoważeniu, przepisy i instrukcje (gs1.org) |
| Mało miejsca na opakowaniu, kod tylko dla kasy i łańcucha dostaw | GS1 DataMatrix | najmniejszy z kodów zgodnych z POS (GS1, tabela 4-1) |
| Świeża żywność, dziś EAN/UPC, GS1 DataBar lub numer wagowy (RCN) | GS1 DataMatrix | według GS1 to proste przejście z EAN/UPC lub GS1 DataBar i może zastąpić RCN GTIN-em (tabela 4-1); RCN nie są dozwolone w kodach 2D (GenSpecs) |
| Regulowane wyroby ochrony zdrowia | GS1 DataMatrix | „globalnie zatwierdzony” dla regulowanych wyrobów ochrony zdrowia; warianty z GS1 Digital Link – nie dotyczy (tabela 4-1) |
| Leki na receptę w UE | Data Matrix | rozporządzenie delegowane (UE) 2016/161, art. 5: identyfikator w kodzie 2D, maszynowo czytelny Data Matrix z korekcją co najmniej na poziomie ECC200 |
Jak szpital i apteka czytają takie kody, opisujemy w artykule serializacja leków – skanery DataMatrix.
Część i znakowanie bezpośrednie (DPM)
Do znakowania części wytyczne GS1 opisują Data Matrix. Podają one, że metoda mikroudarowa (dot peen) szczególnie nadaje się do nanoszenia GS1 DataMatrix bezpośrednio na przedmioty z metalu i innych materiałów o bardzo twardych, płaskich powierzchniach, a grawer laserowy – tylko na materiały, które dają się znakować laserem. Za Data Matrix przemawiają tu też cechy z tabeli: mała strefa ciszy (1X), wbudowana korekcja błędów i możliwość formy prostokątnej. Wytyczne GS1 DataMatrix wymieniają wśród sektorów z własnymi normami m.in. motoryzację i lotnictwo.
Do odczytu takich oznaczeń służą czytniki DPM – w sklepie mają w parametrach pole „Odczyt DPM”. Metody znakowania, oświetlenie i weryfikację jakości opisuje artykuł kody DPM – jak niezawodnie czytać kody grawerowane i wybijane. Przykłady z kategorii czytniki DPM:
- Zebra DS3678-DP3U4212S1W skaner 2D Bluetooth DPM – według Zebra seria DS36X8-DP odczytuje m.in. znaki mikroudarowe, grawer laserowy, nadruk atramentowy i trawienie chemiczne; wersja bezprzewodowa (Bluetooth 4.0 LE).
- Datalogic PowerScan PD9630-DPX 2D DPM IP65 – według Datalogic dekoduje m.in. Data Matrix, QR Code i DotCode; przeznaczony do kodów laserowych, mikroudarowych, atramentowych i trawionych elektrochemicznie; według karty w sklepie czyta też kody o niskim kontraście, uszkodzone i na powierzchniach wypukłych.
Dokument
Na dokumentach decyduje to, kto skanuje:
- Odbiorca z telefonem – QR. Przykład z polskiego prawa podatkowego: na wizualizacji faktury z KSeF (wydruk, PDF) umieszcza się kod QR – według Ministerstwa Finansów to graficzna reprezentacja linku do faktury, zawierającego m.in. datę wystawienia, NIP sprzedawcy i wyróżnik faktury; pod kodem zamieszcza się numer KSeF.
- Obieg wewnętrzny, skanowanie czytnikiem – oba kody działają; Data Matrix zajmie mniej miejsca na formularzu czy etykiecie teczki. Dane interpretuje wtedy tylko Twój system.
- Dokument z identyfikatorem GS1 – GS1 ma klucz GDTI (Global Document Type Identifier, AI 253). Wytyczne GS1 DataMatrix zawierają specyfikację symbolu dla kluczy GDTI, GRAI, GIAI i GLN, a standard GS1 Digital Link dopuszcza GDTI jako klucz główny URI – możesz więc wybrać GS1 DataMatrix albo QR z GS1 Digital Link.
Czym czytać oba kody
Czytniki 2D, których specyfikacje sprawdziliśmy, dekodują oba symbole – pod warunkiem, że są włączone w konfiguracji. Zwróć uwagę na trzy rzeczy:
- Warianty GS1 to osobne dekodery. W DataWedge (terminale Zebra) GS1 QR Code i GS1 DataMatrix mają własne przełączniki; po ich włączeniu kod jest raportowany jako LABEL-TYPE-GS1-QRCODE lub LABEL-TYPE-GS1-DATAMATRIX, a przy wyłączonych (i włączonym zwykłym dekoderze QR lub Data Matrix) – jako zwykły QR lub Data Matrix.
- GS1 Digital Link wymaga konfiguracji. Dekoder GS1 Digital Link w DataWedge nie jest domyślnie włączony.
- Kody nanoszone bezpośrednio na części czytaj czytnikiem z kategorii DPM – karty takich modeli mają w parametrach „Odczyt DPM: Tak”.
Czytniki do kodów drukowanych znajdziesz w kategoriach czytniki ręczne i skanery do kas, np.:
- Zebra DS4608-SR7U3200SGW 2D USB czarny – seria DS4600 według Zebra dekoduje m.in. Datamatrix, QR Code, Micro QR i DotCode oraz kody SecurPharm; USB i RS232.
- Zebra DS2278-SR7UMC00AZW 2D Bluetooth USB czarny – bezprzewodowy czytnik 2D; karta katalogowa serii DS2200 wymienia DataMatrix i QR Code.
Wybierasz kod 2D dla produktów, części lub dokumentów i potrzebujesz czytników do kas, magazynu albo produkcji? Skontaktuj się z nami – pomożemy dobrać czytniki 2D i DPM, a przy większych wdrożeniach przygotujemy indywidualną ofertę.
Źródła
- ISO – ISO/IEC 18004:2024 QR code bar code symbology specification
- ISO – ISO/IEC 16022:2024 Data Matrix bar code symbology specification
- ISO – ISO/IEC 21471:2025 Data Matrix Rectangular Extension (DMRE)
- GS1 – 2D barcodes
- GS1 – General Specifications, Release 26.0 (styczeń 2026)
- GS1 – GS1 DataMatrix Guideline, Release 2.5.1
- GS1 – 2D Barcodes at Retail Point-of-Sale Implementation Guideline, Release 1.1.0 (grudzień 2025)
- GS1 – Solution provider 2D readiness, wersja 1.0.0 (kwiecień 2025)
- GS1 UK – GS1 QR Codes vs QR Codes powered by GS1
- GS1 – GS1 Digital Link URI Syntax, Release 1.7.0
- qrcode.com – Information capacity and versions of QR Code
- qrcode.com – Error correction feature
- BWIPP – Data Matrix Rectangular Extension
- EUR-Lex – Rozporządzenie delegowane (UE) 2016/161 (tekst skonsolidowany)
- Ministerstwo Finansów – KSeF: kod QR dla faktury wystawionej online
- Zebra – DataWedge: Decoders
- Zebra – DataWedge: Barcode Input
- Zebra – Seria DS4600 dla handlu, karta katalogowa
- Zebra – DS2200 Series Spec Sheet
- Zebra – DS3608-DP / DS3678-DP Fact Sheet
- Datalogic – PowerScan 9600 DPX datasheet (DS-POWERSCAN9600-DPX-EN Rev A, 2023)
Produkty z artykułu
Na zamówienieZebra DS4608-SR7U3200SGW 2D USB czarnyDS4608-SR7U3200SGW945,53 zł netto
Na zamówienieZebra DS2278-SR7UMC00AZW 2D Bluetooth USB czarnyDS2278-SR7UMC00AZW463,41 zł netto
Na zamówienieZebra DS3678-DP3U4212S1W skaner 2D Bluetooth DPMDS3678-DP3U4212S1W6 611,38 zł netto
Wysyłka 24 hDatalogic PowerScan PD9630-DPX 2D DPM IP65PD9630-DPX4 583,74 zł nettoNajczęściej zadawane pytania
Który kod mieści więcej danych?
Według GS1 QR Code mieści do 7089 cyfr lub 4296 znaków alfanumerycznych, a GS1 DataMatrix do 3116 cyfr lub 2335 znaków. W praktyce ważniejsze jest, jak duży będzie kod dla Twoich danych – dla krótkich danych GS1 Data Matrix wychodzi mniejszy.
Czy Data Matrix ma poziomy korekcji błędów jak QR?
Nie w ten sam sposób. Według wytycznych GS1 korekcja w Data Matrix jest wbudowana i zależy od rozmiaru symbolu (zwykle ok. 30%), a w QR wybierasz jeden z czterech poziomów: L, M, Q lub H.
Czy prostokątny Data Matrix (DMRE) można stosować w GS1?
DMRE opisuje norma ISO/IEC 21471:2025. Dokumenty GS1, z których korzystaliśmy, wymieniają 6 klasycznych rozmiarów prostokątnych GS1 DataMatrix, ale nie odnoszą się do DMRE. Przed użyciem DMRE w zastosowaniu GS1 potwierdź to w aktualnych GS1 General Specifications i u odbiorców kodu.
Czy na produkt mogę dać GS1 QR Code z FNC1?
Do kasy – nie: wśród kodów 2D zgodnych z POS w wytycznych GS1 są GS1 DataMatrix oraz QR i Data Matrix z GS1 Digital Link URI. Dla konsumentów GS1 UK zaleca QR z GS1 Digital Link zamiast składni element string.
Weryfikacja jakości kodu kreskowego – dlaczego sieci odrzucają dostawy
Weryfikacja kodów kreskowych to pomiar jakości wydrukowanego symbolu specjalnym przyrządem – weryfikatorem – według norm ISO/IEC 15416 (kody liniowe) i ISO/IEC 15415 (kody 2D) i porównanie wyniku z minimum GS1, np. 1.5/06/660 dla EAN-13 skanowanego przy kasie.
Jak uzyskać kody EAN (GTIN) dla produktów
Kod EAN dla produktu uzyskasz w jednym miejscu: w organizacji GS1. W Polsce jest to GS1 Polska. Po przystąpieniu do organizacji firma dostaje prefiks firmy GS1 (GS1 Company Prefix) i sama nadaje z niego numery GTIN swoim produktom.
GS1 Digital Link – jak zbudować kod QR zgodny z GS1
GS1 Digital Link to standard GS1, który zamienia numer GTIN (i opcjonalnie partię, numer seryjny czy datę ważności) w adres internetowy o ściśle określonej budowie, np. https://id.twojadomena.pl/01/09520123456788/10/ABC123?17=271231.