Sunrise 2027 i kody 2D GS1 – co muszą zrobić sklepy, producenci i magazyny?

Sunrise 2027 to globalna inicjatywa GS1. Jej cel: do końca 2027 roku kasy na całym świecie mają odczytywać i przetwarzać numer GTIN zarówno z dotychczasowych kodów kreskowych EAN/UPC, jak i z kodów 2D. Nie oznacza to zakazu kodów EAN, ale skaner laserowy 1D kodu 2D nie odczyta. Dlatego sklepy muszą sprawdzić swoje czytniki i systemy POS, a producenci – przygotować etykiety. Stan na 16.10.2026.

Czym jest Sunrise 2027?

Nazwa „Sunrise 2027” funkcjonuje w materiałach GS1 i w branży. W wytycznych GS1 2D Barcodes at Retail Point-of-Sale Implementation Guideline (wydanie 1.1.0, grudzień 2025) ten sam cel opisano jako „Ambition 2027”: początkowym celem jest, by skanowanie w punktach sprzedaży było globalnie zdolne do odczytu i przetwarzania GTIN zarówno z istniejących kodów liniowych, jak i z kodów 2D do końca 2027 roku.

GS1 US opisuje Sunrise 2027 jako globalne przejście od kodów liniowych UPC do kodów 2D, takich jak kody QR. Ma to pomóc sieciom handlowym przygotować systemy POS do odczytu tych kodów, a markom – przekazywać konsumentom więcej informacji o produkcie.

Inicjatywę poparły duże firmy handlowe i producenci. W deklaracji poparcia dla kodów QR ze standardami GS1 (GS1, 2024) czytamy, że do końca 2027 roku kody QR ze standardami GS1 powinny być powszechnie stosowane: producenci mają je umieszczać na opakowaniach, a sieci – skanować przy kasach. Wśród sygnatariuszy (przedstawiciele 22 firm) są m.in. Carrefour, Lidl International, Metro, Nestlé, L'Oréal, Procter & Gamble i Dr. Oetker.

Sunrise 2027 w Polsce

W prezentacji GS1 Polska z 2024 roku znajdziesz zapowiedź: „Do 2027 r. wszystkie sieci handlowe (detaliczne i hurtowe) będą czytały kody 2D przy kasach”. GS1 Polska prowadzi pilotaże i działania edukacyjne oraz udostępnia na swojej stronie bezpłatny generator kodów 2D do celów demonstracyjnych. Według portalu wiadomoscihandlowe.pl (materiał sponsorowany, marzec 2024) list intencyjny z GS1 Polska w sprawie kodów 2D podpisał Jeronimo Martins (właściciel Biedronki), a wcześniej podobne listy podpisały Makro, Żabka i Auchan.

Czy Sunrise 2027 oznacza koniec kodów EAN?

Nie. Wytyczne GS1 mówią wprost, że kody liniowe nie znikną i będą współistnieć z kodami 2D tak długo, jak długo będą potrzebne. GS1 Polska w swojej prezentacji pisze to samo: „Kody 1D (liniowe) nie znikną”.

Wytyczne GS1 określają też okres przejściowy: dopóki 90% rozwiązań do skanowania w punktach sprzedaży nie będzie obsługiwać kodów 2D zgodnych z GS1, produkty z kodem 2D na opakowaniu muszą mieć również kod liniowy do kasy. Kod 2D powinien być umieszczony nie dalej niż 50 mm od środka kodu liniowego. Dopiero gdy kody 2D będą powszechnie obsługiwane, właściciel marki będzie mógł zostawić tylko kod 2D, oba kody albo tylko kod liniowy.

W praktyce oznacza to, że:

• producent nie usuwa kodu EAN, tylko dodaje kod 2D,
• sklep musi czytać oba rodzaje kodów, bo na półce będą produkty z samym EAN, z EAN i 2D, a w przyszłości także z samym 2D.

Jakie kody 2D są dopuszczone przy kasie?

Według wytycznych GS1 (sekcja 4.1.1) przy kasie dopuszczone są trzy warianty kodów 2D:

• QR Code z GS1 Digital Link URI – kod QR zawierający adres internetowy zbudowany według standardu GS1 Digital Link (z GTIN, a opcjonalnie np. z numerem partii i datą). Ten sam kod odczyta kasa i smartfon konsumenta.
• Data Matrix z GS1 Digital Link URI.
• GS1 DataMatrix – kod Data Matrix z danymi w składni GS1 (identyfikatory zastosowania, np. (01) GTIN, (17) data ważności, (10) numer partii). Według GS1 jest już szeroko stosowany w ochronie zdrowia.

Kody liniowe dopuszczone przy kasie to nadal rodzina EAN/UPC i GS1 DataBar.

Zwykły kod QR z dowolnym adresem strony nie jest kodem GS1 Digital Link i nie zastąpi EAN-u przy kasie. GS1 US zaleca markom aktualizację istniejących kodów QR do standardu GS1 Digital Link, tak aby zawierały GTIN.

Co daje kod 2D?

Kod EAN/UPC zawiera tylko dane stałe (GTIN), a kody 2D, takie jak GS1 DataMatrix czy QR, mogą zawierać też dane zmienne. Wymieniane przykłady to numer partii, data ważności i numer seryjny. Według GS1 Digital Link właściciel marki może zmieniać treści, do których prowadzi kod, bez zmiany samego kodu na opakowaniu.

Co znaczy „gotowość POS”?

Wytyczne GS1 nie podają jednej formalnej definicji „gotowości POS”. Z dokumentów GS1 wynika jednak, że gotowość to połączenie trzech elementów:

1. Skaner, który fizycznie odczyta kod 2D. Według przewodnika GS1 Getting Started Guide sprzęt skanujący przy kasie trzeba zmienić ze skanerów liniowych na optyczne, żeby czytał kody 2D. GS1 US zaleca instalację skanerów optycznych zdolnych do odczytu kodów 2D i wyodrębnienia GTIN przy kasie.
2. Oprogramowanie skanera i dekodowanie. Wytyczne GS1 wskazują, że Ambition 2027 wymaga aktualizacji oprogramowania i może wymagać wymiany sprzętu, jeśli skaner nie jest imagerem. W tabeli statusu (Table 4-4) GS1 DataMatrix ma status „imaging ready, updates may be required”, a QR Code i Data Matrix z GS1 Digital Link – „imaging software updates required”. Odczyt GS1 DataMatrix bywa w skanerze dostępny i wymaga jedynie włączenia.
3. System kasowy (host), który przetworzy dane. Przewodnik GS1 wskazuje, że oprogramowanie POS musi przetwarzać AI (01) + GTIN oraz opcjonalne dane dodatkowe – zarówno w składni GS1 element string, jak i GS1 Digital Link URI – a tabele bazy danych z GTIN powinny obsługiwać 14 cyfr. Według wytycznych część skanerów potrafi zamienić GS1 Digital Link URI na składnię GS1 element string przed wysłaniem do kasy. Wtedy aktualizacja samego systemu POS pod kątem Digital Link nie jest potrzebna.

GS1 zaleca też kontakt z dostawcą rozwiązania POS w celu potwierdzenia możliwości konkretnej konfiguracji, a przewodnik GS1 wskazuje szkolenie personelu jako istotny element wdrożenia.

Jak sprawdzić, czy Twoje czytniki czytają kody 2D?

Podstawowa zasada wynika z przewodnika GS1: kodów 2D nie da się zeskanować skanerami liniowymi, których używano dotychczas do kodów 1D. Skanery 1D (liniowe, laserowe) czytają tylko kody liniowe, a do kodów 2D potrzebny jest skaner optyczny, który wykonuje zdjęcie kodu i go dekoduje. Sprawdź swoje czytniki w czterech krokach:

1. Zidentyfikuj model. Model i numer części znajdziesz na tabliczce znamionowej. Sprawdź kartę katalogową: czy producent podaje symbole 2D (QR Code, Data Matrix)? Jeśli opis mówi „laser”, „linear imager” albo wymienia tylko kody 1D – czytnik nie odczyta kodu 2D. Przykład: Zebra LI2208 to według producenta imager liniowy czytający kody 1D, bez deklaracji 2D.
2. Zrób test. Zeskanuj testowy kod GS1 DataMatrix i kod QR z GS1 Digital Link (do celów demonstracyjnych możesz użyć generatora kodów 2D GS1 Polska). Brak reakcji przy czytniku 2D może oznaczać, że dana symbolika jest wyłączona w konfiguracji.
3. Sprawdź, co trafia do kasy. Odczyt to nie wszystko – w polu systemu kasowego musi pojawić się właściwy GTIN, a nie np. cały adres URL z kodu QR. To zadanie dla konfiguracji skanera, jego oprogramowania i systemu POS – według GS1 wymaga to współpracy z dostawcą rozwiązania POS.
4. Zaplanuj wymianę. Czytniki 1D, które nie odczytują kodów 2D, trzeba będzie wymienić na skanery 2D.

Skanery 2D do kas – przykłady z oferty

W kategorii skanery do kas znajdziesz czytniki do stanowisk kasowych – według opisu kategorii prezentacyjne i wpuszczane w blat, jedno- i wielopłaszczyznowe. Przykłady modeli 2D z oferty:

• Zebra DS2208 2D USB czarny (SR7U2100AZW) – przewodowy czytnik ręczny; według karty produktu odczytuje kody 1D i 2D, także z ekranów telefonów. Karta katalogowa serii DS2200 wymienia m.in. Data Matrix i QR Code.
• Zebra DS2278-SR7U2100PRW skaner 2D Bluetooth USB czarny – bezprzewodowa wersja tej samej serii.
• Zebra DS9308 SR multi-IF EAS, 2D, czarny – skaner z kategorii czytników stacjonarnych i prezentacyjnych, z funkcją EAS; według karty czyta kody 1D i 2D z etykiet i ekranów smartfonów.
• Honeywell Orbit 7190G-2 skaner 1D/2D multi-IF czarny – stacjonarny, omnikierunkowy skaner prezentacyjny do stanowisk kasowych; kabel interfejsu zamawia się osobno.
• Zebra MP7200, Scale Ready, 2D, Digimarc, USB, RS232, multi-IF – stacjonarny skaner bioptyczny 2D do kas z wagą; zasilacz zamawia się osobno.

Więcej modeli ręcznych znajdziesz w kategorii czytniki ręczne. O kryteriach wyboru (łączność, tryby pracy, odporność) piszemy w artykule Czytnik kodów kreskowych – jak wybrać?.

Drukarki etykiet a kody 2D

Kody 2D drukujesz m.in. na etykietach produktowych, wagowych i cenowych. Przed drukiem warto znać kilka potwierdzonych wytycznych GS1.

Rozmiar modułu (wymiar X)

Rozmiar kodu 2D określa się wymiarem modułu (X), czyli szerokością pojedynczego „kwadracika”. Według wytycznych GS1 wymiary X dla kodów 2D przy kasie są 1,5 raza większe od wymiarów X dopuszczalnych dla odpowiedniego kodu liniowego. Dokładne zakresy (minimum, wartość docelowa, maksimum) podają tabele specyfikacji symboli w GS1 General Specifications. Przewodnik GS1 jako przykład podaje dla GS1 DataMatrix w handlu detalicznym minimum 0,375 mm i maksimum 0,990 mm (Symbol Specification Table 1). GS1 zaznacza, by nie przyjmować automatycznie wartości minimalnej, docelowej ani maksymalnej, tylko dobrać rozmiar do zastosowania. Kody poniżej dopuszczalnych wymiarów są trudniejsze do zeskanowania.

Rozdzielczość drukarki

Według wytycznych GS1 DataMatrix to rozdzielczość głowicy drukującej decyduje, jakie wymiary X da się uzyskać, bo każdy moduł składa się z określonej liczby punktów. Typowa rozdzielczość drukarek termotransferowych mieści się według GS1 w zakresie od 4 do 24 punktów/mm. Biurkowe drukarki etykiet w ofercie mają zwykle rozdzielczość 203 lub 300 dpi – według specyfikacji Zebra odpowiada to 8 i 12 punktom/mm. Przy małych kodach 2D wyższa rozdzielczość daje więcej punktów na moduł. Wytyczne GS1 nie podają jednak minimalnej rozdzielczości w dpi – decyduje uzyskany wymiar X i wynik weryfikacji. Sprawdź też, czy drukarka obsługuje potrzebne symbole – np. specyfikacja Zebra ZD420 wymienia w języku ZPL kody Data Matrix i QR Code.

Jakość druku i weryfikacja

• Weryfikacja według ISO/IEC 15415. Wytyczne GS1 podkreślają, że jeśli kod 2D jest modyfikowany (np. grafiką, kolorami, kształtem modułów), każdy unikalny kod powinien zostać zweryfikowany zgodnie z ISO/IEC 15415. Oceny mają skalę od 0 do 4 (4 – najlepsza).
• Minimalna ocena 1,5. Przewodnik GS1 podaje minimalną ocenę jakości 1,5 dla wszystkich omawianych w nim kodów i zaleca wyższą ocenę w momencie druku, bo jakość może spadać w transporcie.
• Strefa ciszy. GS1 DataMatrix i Data Matrix wymagają wolnego marginesu o szerokości 1X z każdej strony, a QR Code – 4X. Według GS1 DataMatrix Guideline kod ze strefą ciszy mniejszą niż jeden moduł nie przejdzie weryfikacji ISO/IEC 15415.
• Kolor. Według GS1 najlepsze do niezawodnego odczytu jest połączenie czerni i bieli. Skanery i weryfikatory często oświetlają kod czerwonym światłem 660 nm. Kod, który działa w telefonie konsumenta, nie musi dobrze czytać się przy kasie.
• Taśma i materiał. W druku termotransferowym wytyczne GS1 DataMatrix podkreślają konieczność dopasowania taśmy do drukarki.

Drukarki do etykiet półkowych i produktowych znajdziesz m.in. w kategorii drukarki etykiet cenowych.

Co konkretnie zrobić? Sklepy, producenci, magazyny

Sklepy i sieci handlowe

• Zinwentaryzuj czytniki na kasach i w punktach obsługi: model, typ (laser, imager liniowy, imager 2D), wersja oprogramowania.
• Wymień czytniki liniowe na skanery 2D, a w skanerach 2D sprawdź konfigurację symboli i oprogramowanie.
• Uzgodnij z dostawcą systemu POS obsługę GTIN z kodów 2D (AI (01), GS1 Digital Link URI) i 14-cyfrowego GTIN w bazie.
• Przeszkol kasjerów – GS1 wskazuje to jako istotny element wdrożenia.
• GS1 US zaleca w kolejnym etapie umieszczanie kodów 2D także na produktach marek własnych.

Producenci i właściciele marek

• Dodaj kod 2D (QR z GS1 Digital Link albo GS1 DataMatrix) obok EAN – w okresie przejściowym wytyczne GS1 wymagają pozostawienia kodu liniowego, a kod 2D powinien być umieszczony w odległości do 50 mm od środka kodu liniowego.
• Zdecyduj, jakie dane dodatkowe zapisać (np. partia, data ważności, numer seryjny) i jaki nośnik wybrać.
• Zaktualizuj istniejące kody QR marketingowe do standardu GS1 Digital Link z GTIN (zalecenie GS1 US).
• Sprawdź, czy proces druku daje wymagany wymiar X i jakość – i weryfikuj kody według ISO/IEC 15415.
• Według GS1 US marka nie musi do 2027 roku wdrożyć wszystkich możliwości kodów 2D – zaczyna od podstaw.

Magazyny i centra dystrybucyjne

Wytyczne Sunrise dotyczą punktów sprzedaży, ale kody 2D trafią na opakowania, które przechodzą przez magazyn. Jeśli przyjęcia lub kompletacja opierają się na skanowaniu GTIN z opakowań jednostkowych, sprawdź, czy czytniki i kolektory mają imager 2D. Żeby wykorzystać dodatkowe dane z kodu 2D (np. partię, datę ważności), systemy – według GS1 – mogą wymagać aktualizacji.

Planujesz wymianę skanerów na kasach albo przygotowanie etykiet z kodami 2D? Skontaktuj się z nami – pomożemy dobrać skanery 2D i drukarki do Twojego systemu, a przy większej liczbie stanowisk przygotujemy indywidualną ofertę.

Źródła

• GS1 – 2D Barcodes at Retail Point-of-Sale Implementation Guideline, Release 1.1.0 (grudzień 2025)
• GS1 – 2D Barcodes at Retail Point-of-Sale Getting Started Guide, Release 1.2 (czerwiec 2022)
• GS1 – Global industry endorsement statement: QR Codes with GS1 standards (2024)
• GS1 US – Sunrise 2027
• GS1 – 2D barcodes
• GS1 – GS1 Digital Link
• GS1 – GS1 DataMatrix Guideline
• GS1 Polska – prezentacja „Kody 2D” (2024)
• wiadomoscihandlowe.pl – Biedronka popularyzuje kody 2D na polskim rynku (07.03.2024)
• Zebra – LI2208 Spec Sheet
• Zebra – DS2200 Series Spec Sheet
• Zebra – ZD420 Technical Specifications